FabLab.nl

Van 16 tot 21 augustus vond het vijfde internationale Fab Forum en Symposium plaats in Pune, India. De voorbereidingen ervoor waren niet zonder problemen. Zo duurde het een jaar langer dan gepland en toen alles en iedereen er klaar voor was, brak in India en met name in Pune de mexicaanse griep uit. Scholen bleven gesloten en bijeenkomsten afgelast.
Het is de organisatie echter gelukt om er toch een prachtige conferentie van te maken, alhoewel het symposium door de omstandigheden veel minder dan de beoogde 1.000 deelnemers had.

Het programma zat goed in elkaar. Het forum begon met 3 dagen lang een vol programma met presentaties, workshops en discussies. Die waren verdeeld in 4 tracks: onderzoek, basis workshops, gevorderden workshops en programmatische zaken. De dag begon echter met aandacht voor de Fab Labs op 1 van de continenten, zodat je in vogelvlucht een indruk kreeg waar iedereen mee bezig is. Het hele programma is hier na te lezen.

Het is een snel groeiende community, van meer dan 30 bestaande labs en een groot aantal labs in voorbereiding.

Op de conferentie waren zo’n 150 mensen aanwezig, die zo’n 25 labs vertegenwoordigden. Daarnaast waren er onderzoekers, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, universiteiten en overig geïnteresseerden aanwezig.

De hoofdlocatie was bij COEP (College of Engineering Pune), een van de oudste technische opleidingen van Azië. Voor de conferentie waren er 2 Fab Labs neergezet, waarvan er 1 permanent blijft.
De tweede locatie, 2 dagen van het programma, was de Vigyam Ashram in Pabal, ongeveer een uur rijden van Pune. Dit is eigenlijk het proto fab lab en waar het allemaal is begonnen. Het was erg inspirerend om te zien hoe men daar onder leiding van prof Kalbag vanuit het niets een bloeiende ashram had opgebouwd, waar kinderen worden onderwezen die kansloos waren in het normale onderwijssysteem. De kennis van de nieuwste wetenschap wordt daar vertaald naar heel praktische toepasbaarheid en gebruikt voor de zelfredzaamheid van de kinderen en hun dorpen.

Donderdag was het symposium, waar aan de hand van de thema’s research, application, tools en people in vogelvlucht door het Fab Lab landschap werd gegaan. Zeer boeiende presentaties, van soms schier onbevattelijke dingen, die al heel tastbaar een stuk van de toekomst laten zien. Digitale fabricatie op DNA niveau. NanoCad.org om nano origami te doen!

De dag werd afgesloten met een competitie met producties uit de diverse Fab Labs. Een grassroot inventor uit India streek er met een simpel, maar ingenieus weefgetouw de hoofdprijs op: een trip naar het lab in Barcelona.

De vijfde en afsluitende dag werd het ecosysteem waar de community zich in bevindt besproken en afgetast welke kant het op moet gaan. Vragen zijn hoe je met een bijna jaarlijkse verdubbeling van het aantal labs (Lass’s Law) iedereen nog goed bij elkaar kunt houden, hoe de sustainability van de labs veilig te stellen is en waar de volgende internationale bijeenkomst zal zijn.

De nederlandse delegatie bestond uit Alex, Deanne, Siert en Klaas. Het was voor iedereen een erg goede conferentie, en er zijn goede contacten opgedaan. Er is veel waardering voor de nederlandse inbreng, zeker op het gebied van documentatie, samenwerking, interessante projecten en (internationale) betrokkenheid. Siert kreeg van Neil (‘Blessed or cursed’) de opdracht om water de heuvel naar de Ashram op te laten stromen, het voorstel om yammer ook wereldwijd in te zetten, werd met instemming begroet. Maar een grote taak ligt voor ons om de volgende editie van het forum te organiseren! Dat gaat een spannende klus worden, waar ik jullie binnenkort over zal benaderen voor input en ideeën. Het is een fantastische kans om ons nog meer op de kaart te zetten en er een groot Fab feest van te maken in 2010!

Laatste dag van het Fablab forum. ’s Ochtend een discussie over ‘Intellectual property’. Hebben mensen die in het Fablab een uitvinding doen, het recht om hun uitvinding voor zichzelf te houden. Er waren 2 kampen. Neil Gershenfeld standpunt was: no secrets in the lab. Wel begeleiding om mensen patenten te laten aanvragen, en men hoeft ook niet meteen alles te laten zien, maar kan wachten tot er een patent is. Het andere standpunt was: basis van Fablab is ‘sharing’, maar je mag best dingen geheim houden. In ontwikkelingslanden werken patenten toch niet echt en de enige manier om je ontwerp te beschermen, is het geheim te houden. Concrete aanleiding voor deze dicussie was een man in Soshangovue, Tabhu, die een apparaat had uitgevonden waarmee je naar huis kan bellen en dan daar je lichten kan aan en uit doen. Dinsdag hadden een paar mensen van het Fablab forum hem daar uitgebreid over ondervraagd, waarop hij uiteindelijk gereageerd had met: daar wil ik niet over praten, want dat mag niet van mijn advocaat. Dat viel weer niet in goede aarde bij een aantal Fablab mensen. No secrets in the lab. Deze Tabhu is echter het hart van het Soshangovue Fablab, en is de technische man daar die mensen helpt en kinderen onderwijst. Het zou dus nogal zonde zijn om hem te vervreemden door hem niet zijn uitvinding te gunnen. Interessante discussie, waar het laatste nog niet over gezegd is. Er volgde een algemene afsluiting, waar het voornemen geuit werd om volgend jaar in India bij elkaar te komen. Na een gezamelijke lunch en groepsfoto ging ieder zijns weegs.

Vandaag was het Digital Fabrication Symposium. Er kwamen buiten de groep die het Fablab forum deze week hebben gevolgd, nog zo’n 50 geinteresseerden, pers en genodigden, om een update te krijgen op alle fronten. Het was een vol programma, waarin 20 mensen ieder in een kwartier, tot een half uur, hun ongelofelijk interessante deel van de Fablab puzzel uit de doeken deden. Het programma was in 4 onderdelen opgesplitst. Eerst een nogal academisch gedeelte, waarbij zeer knappe koppen van verschillende universiteiten kwamen vertellen over hun onderzoek. Aan de orde kwamen onder andere een manier om DNA-koorden op een origami achtige wijze te vouwen kunnen om op nano-niveau objectjes, zoals ‘Smilies’ te maken. Verder een machine die 3D een meniscus kan printen van levende cellen. Geen prothese in de gebruikelijke zin dus, maar echt een nieuw onderdeel voor je lichaam, dat er een functioneel deel van uit maakt. De lever was het volgende op hun programma. Ook het programma dat door middel van evolutiesimulatie machines ontwierp was zeer fascinerend. Hierna kwamen een aantal nog steeds behoorlijk high-level theoretische implementaties van deze theorieen, zoals het gebruik van digitale materialen en een heel verhaal over 3D design en dat de trend daarin ‘functional representation’ is dat het huidige ‘boundary representation’ helemaal gaat vervangen.
Na de lunch werd het nog praktischer en kwamen een reeks mensen aan bod die hun applicaties voor Fablabs lieten zien. Zoals Yogesh uit India die een melk-test unit heeft gemaakt met de fablab. En Amy Sun, die een steam turbine heeft ontworpen die electriciteit genereert van zonlicht. En Larry Sass die een ontwerp voor een huis heeft gemaakt, dat overal waar een fablab (of iets dergelijks) is kan worden uitgeprint en gebouwd. Verder nog een mooi verhaal van Berokh Khoshnevis, over een cement-3D-printer waar huizen mee geprint kunnen worden.
Het laatste deel ging over hoe de wereldwijde organisatie voor Fablabs opgezet moet gaan worden. Aandachtsgebieden daarbij zijn onderwijs; hoe leren mensen de vaardigheden om een fablab te runnen, fondsen, hoe krijg je het geld om een fablab op te zetten en te runnen, en business, hoe begeleidt je de uitvindingen die in de fablabs gedaan worden zo, dat het een verkoopbaar produkt wordt.
Afgesloten werd met een receptie waarbij alle fablab uitvindingen te zien waren.

Zuid-Afrika heeft 2 fablabs (en 1 in oprichting). De Fablab waar we tot nu toe gewerkt hebben is een soort research fablab, waar geexperimenteerd wordt met het gebruik ervan. Vandaag zijn we in de andere Fablab geweest, in Soshangovue, een township in de buurt van Pretoria. Het is in handen van een organisatie die Bright Youth heet en probeert de jeugd van de township vaardigheden te leren die ze aan een baan of een berdijfje kunnen helpen. Ze hebben bijvoorbeeld ook een printshop. Hoewel deze week hun Fablab voor het publiek gesloten was voor de Fablab forum, werkten er nog wel een aantal mensen door aan hun eigen projecten. Ze konden zo ook meedoen aan de tutorial die wij kregen en zo nog wat tips oppikken. Onze taak was om het circuit board dat we gisteren gemaakt hadden te voorzien van weerstanden, een microcontroller e.d. Ik zat in een groep met een aantal township-kids, en we gingen zeer enthousiast aan het werk. Al gauw vlogen de onderdelen ons om de oren. Uiteindelijk bleek 1 belangrijk onderdeel te missen op die locatie, dus ik moet hem nu nog afmaken. ’s Middags kregen we theorie over het programmeren van een microcontroller. Erg interessant, maar wel te lastige materie om meteen op te pikken. Dit werd gevolgd door een demonstratie op de Modela, van 3D modeling en frezen. Het 3D design werd gedaan in een taal die Hyperfun heet, en (nog) geen grafische interface heeft. Je programmeert dmv wiskundige formules objecten. Niet de meest toegankelijke manier, lijkt me, maar, werd mij verzekerd, wel conceptueel meest robuuste manier…

Vandaag heb ik meerdere tutorials gevolgd, en mijn hoofd begint een beetje vol te raken. ’s Ochtends hebben we circuit boards gemaakt met de Roland Modela MDX-20 milling machine. Ze worden ontworpen met freeware software Eagle, en daarna in de fab software cam.py klaargemaakt voor de miller.

Cam.py is een tool gemaakt door MIT die een soort gezamelijke interface biedt voor alle fablab machines. Het is geschreven in Python. ’s Middags hebben we met de laser cutter gewerkt. Een erg leuke tool, die 2D objecten uit karton of plastic kan snijden. Het is een snelle en nauwkeurige tool, waarmee je ook 2D objecten kan maken, die je kan snap-fitten om er 3D objecten mee te maken. Na mijn eerste proefje, een sleutelhanger, wou ik dat 3D snap-fitten eens uitproberen. Ik heb geprobeerd een kubus te maken van zes dezelfde kanten. Dat was best lastig, en het leerde me dat het een opgave is om met extra dimensies te werken. Ik heb nu een bijna perfect kartonnen model, en probeer er morgen nog een van plastic te maken.

Na een nachtelijke vlucht naar Johannesburg, kon ik om te beginnen nog net het laatste stukje introductie van Neil Gershenfeld meepikken. Er zijn 2 groepen (in totaal ongeveer 50 mensen). Mensen die al met een Fablab werken, werken hier aan gezamelijke projecten, zoals bijvoorbeeld een project om de Fablab software te verbeteren. Dan zijn er de beginners, zoals ik, die nog nooit met een Fablab gewerkt hebben. Die groep krijgt tutorials op de verschillende machines. Vandaag begonnen we met de vinyl cutter. Eigenlijk een soort sticker-printer, die ook wordt gebruikt om printplaatjes mee te maken en bijv. antennes. Niet de meest spectaculaire tool, maar het was wel leerzaam om de Linux-software tools te zien, en hoe eenvoudig alles te bedienen was. ’s Avonds lopen de projecten die gedurende de dag zijn opgestart door en wordt er een beetje free-style gefablab-hacked. De mensen die meedoen komen uit zeer diverse achtergronden, en hebben allemaal een mooi verhaal over hoe ze hierbij betrokken zijn geraakt. Zoals John uit Ghana, die een school leidt waar 1 van de eerste fablabs opgezet is. Of Evan uit Amerika, een Phd-student die als afstudeerproject een 3-d printer construction kit heeft gemaakt, waarvan de kosten ongeveer 1000 dollar zijn. De onderlinge sfeer is welwillend, maar ambitieus. Veel te leren!